Gamificatie en onderwijs

Hayday

Sommige jongeren zijn niet gemotiveerd voor het leren op school en halen lage cijfers, maar besteden wel veel tijd en geld aan het spelen van games en presteren daarin juist wel heel goed. Dit verschijnsel heeft mensen op het idee gebracht digitale gametechnieken te gebruiken in het bedrijfsleven en ook in het onderwijs om gebruikers te motiveren bepaald gedrag te vertonen. Dit heet ook wel gamificatie. Het gaat dus niet allereerst om een compleet spel als leermiddel, maar om typische gamekenmerken als punten en badges voor prestaties, uitdagingen, niveaus en een ranglijst die je in reguliere onderwijsactiviteiten kunt integreren.

Er is een verschil tussen spelen en gamen. Bij spelen is er geen vooropgezet doel, het gebeurt spontaan en de speler kent absolute vrijheid. Een game daarentegen is een gesloten systeem, waarin de speler problemen oplost en betekenisvolle keuzes moet maken. Er is dus sprake van een aanwijsbaar leerproces en dit maakt een game geschikt voor het onderwijs.

Je zou een link kunnen leggen naar het behaviorisme. Deze leertheorie gaat uit van het idee dat je niet kunt meten wat er in mensen omgaat, maar wel hoe ze zich gedragen. Door een stimulus kun je gedrag beïnvloeden. Bij het ontwerp van een game is het belangrijk dat je als docent ziet wat mensen echt doen, dat je zorgt voor tijdige en waardevolle feedback, dat acties resultaat opleveren en dat beloningen leerlingen activeren.

De MOOC Gamification van professor Kevin Werbach van de universiteit van Pennsylvania bevat een goede introductie van dit onderwerp. Ontwerpregels, achterliggende concepten, psychologie en theorie over motivatie, structuur, kansen en beperkingen van games worden besproken aan de hand van concrete voorbeelden. Er is geen literatuur, maar wel een serie aantrekkelijke instructiefilmpjes van elk ongeveer 10 minuten. Inmiddels is de cursus twee keer aangeboden. De laatste keer hebben 60.000 cursisten zich ingeschreven, van wie ongeveer 10 % daadwerkelijk een certificaat behaalde op basis van behaalde toetsresultaten. Of deze MOOC nog eens wordt aangeboden, is niet zeker. Wie meer wil weten, kan in elk geval altijd terecht op de website van Werbach en Hunter.

Werbach in actie

Jaap van der Molen